Hardlopen is een populaire en toegankelijke sport. Tegelijk zien we in de fysiotherapiepraktijk regelmatig hardlopers met klachten rond de knie. Een van de meest voorkomende klachten is pijn aan de buitenkant van de knie tijdens het hardlopen. Vaak begint het met een lichte irritatie die tijdens het lopen langzaam toeneemt. In sommige gevallen wordt de pijn zo duidelijk dat verder lopen niet meer prettig is.
Dit klachtenpatroon past vaak bij een lopersknie. De medische term die hierbij hoort is het iliotibiaal bandsyndroom, vaak afgekort tot ITB-syndroom. In deze blog leggen we uit wat een lopersknie is, hoe deze klachten ontstaan en hoe fysiotherapie kan helpen bij herstel en een veilige terugkeer naar hardlopen.
Wat is een lopersknie (ITB-syndroom)?
Een lopersknie is een overbelastingsklacht aan de buitenzijde van de knie. De naam komt vooral voor bij hardlopers, maar de klacht kan ook optreden bij andere sporten waarbij de knie veel buigt en strekt, zoals wielrennen of wandelen in heuvelachtig terrein.
Aan de buitenkant van het bovenbeen loopt een stevige bindweefselband. Deze structuur heet de iliotibiale band, vaak afgekort als IT-band. De band loopt van het bekken langs de buitenzijde van het bovenbeen naar de buitenkant van de knie.
Tijdens hardlopen beweegt de knie voortdurend tussen buigen en strekken. Daarbij beweegt ook de IT-band langs de buitenzijde van het kniegewricht. Wanneer de belasting op dit gebied groter wordt dan het lichaam kan verwerken, kan er irritatie ontstaan van het weefsel rond de buitenzijde van de knie.
Het is belangrijk om te weten dat een lopersknie meestal geen acute beschadiging is. In de meeste gevallen gaat het om een overbelastingsreactie. Dat betekent dat de trainingsbelasting tijdelijk groter is dan wat het lichaam op dat moment kan verwerken.
Klachten en symptomen van een lopersknie
De klachten bij een lopersknie ontwikkelen zich meestal geleidelijk. In het begin merken veel hardlopers slechts een lichte irritatie of zeurende pijn. Naarmate de belasting doorgaat, kan de klacht duidelijker worden.
Veel voorkomende signalen zijn pijn aan de buitenkant van de knie, vaak ter hoogte van het kniegewricht. De pijn ontstaat vaak tijdens het hardlopen en komt bijvoorbeeld op na enkele kilometers. Hardlopers beschrijven het gevoel regelmatig als een scherp of branderig gevoel aan de buitenzijde van de knie.
Heuvels of afdalingen kunnen de klachten sneller uitlokken. Ook lopen op een baan of routes met veel bochten kan de belasting op de buitenzijde van de knie vergroten.
Na het stoppen met hardlopen zakt de pijn vaak weer. Toch kan de knie de volgende dag nog gevoelig zijn, bijvoorbeeld bij traplopen of fietsen.
Hoewel deze klachten typisch zijn voor een lopersknie, kunnen vergelijkbare klachten ook passen bij andere knieproblemen. Denk bijvoorbeeld aan irritatie van de meniscus, klachten van het buitenste kniebandje of problemen rond de knieschijf. Daarom is een goede beoordeling belangrijk om de juiste oorzaak vast te stellen.
Hoe ontstaat een lopersknie?
In de praktijk ontstaat een lopersknie zelden door één enkele oorzaak. Meestal gaat het om een combinatie van factoren die samen zorgen voor een verhoogde belasting van de structuren rond de knie.
Een van de meest voorkomende oorzaken is een te snelle opbouw van trainingsbelasting. Dit kan gebeuren wanneer iemand plots meer kilometers gaat lopen, intensieve intervaltraining toevoegt of weer begint met hardlopen na een langere pauze.
Ook een plotselinge verandering in trainingsinhoud kan een rol spelen. Denk bijvoorbeeld aan het toevoegen van heuveltraining, afdalingen of intensieve tempoblokken.
Naast trainingsbelasting kan ook de fysieke belastbaarheid van het lichaam een rol spelen. Spierkracht en stabiliteit rond heup en romp zijn belangrijk voor het opvangen van de krachten die tijdens het hardlopen ontstaan. Wanneer deze spieren minder goed ondersteunen, kan de belasting op de knie toenemen.
Dit betekent niet dat er per se sprake is van een verkeerde looptechniek. Wel kan het betekenen dat bepaalde structuren relatief meer belasting moeten opvangen.
Daarnaast kunnen externe factoren een rol spelen. Denk bijvoorbeeld aan nieuwe hardloopschoenen, een verandering van type schoen of trainen op een scheve ondergrond. Deze factoren hoeven niet direct de oorzaak te zijn, maar kunnen wel bijdragen aan het ontstaan van klachten.
Hoe kijkt een fysiotherapeut naar een lopersknie?
Wanneer iemand met pijn aan de buitenkant van de knie bij ons in de praktijk komt, kijken we niet alleen naar de knie zelf. Hardlopen is een beweging waarbij meerdere gewrichten en spiergroepen samenwerken.
Tijdens een fysiotherapeutisch onderzoek kijken we onder andere naar de beweeglijkheid van knie, heup en enkel. Daarnaast beoordelen we de spierkracht van de heup- en bovenbeenspieren en kijken we naar de stabiliteit van de romp.
Ook bespreken we de trainingsopbouw. In veel gevallen speelt de manier waarop de trainingsbelasting is opgebouwd een belangrijke rol bij het ontstaan van overbelastingsklachten.
Door deze factoren samen te bekijken ontstaat een duidelijk beeld van de klacht. Op basis daarvan kunnen we een behandelplan opstellen dat past bij de specifieke situatie van de sporter.
Behandeling van een lopersknie bij fysiotherapie
De behandeling van een lopersknie richt zich meestal op twee belangrijke onderdelen. Enerzijds is het belangrijk om de irritatie rond de knie te laten afnemen. Anderzijds is het doel om de belastbaarheid van het lichaam te vergroten.
In de eerste fase kan het nodig zijn om de trainingsbelasting tijdelijk aan te passen. Dit betekent vaak niet dat iemand volledig moet stoppen met bewegen. In veel gevallen kan de trainingsbelasting worden aangepast zodat het geïrriteerde gebied tot rust kan komen.
Daarna ligt de focus op het verbeteren van kracht en stabiliteit. Hierbij wordt onder andere gewerkt aan de spieren rond de heup, bovenbeen en romp. Door deze structuren sterker te maken kan de belasting tijdens het hardlopen beter worden verdeeld.
In veel gevallen begeleiden we daarnaast ook de terugkeer naar hardlopen. Dit gebeurt met een geleidelijke opbouw van de trainingsbelasting, zodat het lichaam zich kan aanpassen zonder dat de klachten opnieuw ontstaan.
Het belang van een goede trainingsopbouw
Voor hardlopers die trainen voor een sportdoel, zoals een tien kilometerloop, halve marathon of triatlon, is een goede trainingsopbouw belangrijk. Veel overbelastingsklachten ontstaan wanneer meerdere trainingsfactoren tegelijk worden verhoogd.
Dit kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer zowel de afstand als de snelheid in korte tijd toenemen. Ook het toevoegen van intensieve trainingen kan een extra belasting vormen voor het lichaam.
In de praktijk adviseren we vaak om trainingsbelasting stap voor stap op te bouwen. Door veranderingen geleidelijk door te voeren krijgt het lichaam de kans om zich aan te passen aan de nieuwe belasting.
Een goede trainingsopbouw kan niet alleen helpen bij het herstel van klachten, maar ook bij het voorkomen van nieuwe blessures.
Wanneer is fysiotherapie verstandig?
Het kan verstandig zijn om een fysiotherapeut te raadplegen wanneer knieklachten langer dan twee weken blijven bestaan of telkens terugkomen tijdens het hardlopen.
Ook wanneer je twijfelt over de oorzaak van je knieklachten of wanneer je traint voor een sportevenement kan een beoordeling door een fysiotherapeut waardevol zijn.
Door de oorzaak van de klachten goed in kaart te brengen kan gerichte begeleiding helpen om sneller te herstellen en toekomstige blessures te voorkomen.
Fysiotherapie bij knieklachten bij Fysiotherapie Passion For Health
Bij Fysiotherapie Passion For Health behandelen we regelmatig hardlopers en sporters met knieklachten, waaronder een lopersknie.
Tijdens de behandeling kijken we naar het volledige bewegingspatroon, inclusief kracht, stabiliteit en trainingsbelasting. Op basis daarvan maken we een behandelplan dat aansluit bij jouw doelen. Dat kan bijvoorbeeld gericht zijn op pijnvrij hardlopen, terugkeer naar training of voorbereiding op een sportevenement.
Afspraak maken
Heb je last van pijn aan de buitenkant van je knie tijdens het hardlopen of twijfel je of jouw klachten passen bij een lopersknie? Dan kan een fysiotherapeut helpen om de oorzaak van de klachten in kaart te brengen.
Via de contactpagina van Fysiotherapie Passion For Health kun je eenvoudig een afspraak maken bij een van onze locaties in Haarlem, Hoofddorp of Badhoevedorp.
Locaties
Een afspraak kan ingepland worden op de volgende locaties:
Fysiotherapie Passion For Health Haarlem
Fysiotherapie Passion For Health Hoofddorp
Fysiotherapie Passion For Health Badhoevedorp
Gerelateerde artikelen over hardloopblessures
Heb je last van knieklachten tijdens het hardlopen of wil je meer weten over andere veelvoorkomende hardloopblessures? Bekijk ook onze andere artikelen over hardlopen en blessures. Hier leggen we uit hoe klachten ontstaan, waar je op kunt letten en wanneer begeleiding door een fysiotherapeut verstandig kan zijn.
Lees ook:
Blessurevrij hardlopen: tips voor trainingsopbouw en herstel
Hoe mijn eigen knieblessure me leerde hoe belangrijk belasting en herstel zijn
Als je regelmatig hardloopt en klachten blijven terugkomen, kan het zinvol zijn om je loopbelasting en bewegingspatroon te laten beoordelen door een fysiotherapeut bij Fysiotherapie Passion For Health.
